Zwartkijkers uit Holland

In de zomer van 1823 maakten Jacob van Lennep (1802-1865) en Dirk van Hogendorp (1797-1845) een toeristische rondreis door Nederland. Opvallend is dat ze in hun reisverslag niet of nauwelijks melding maken van anderen die, net als zij, voor hun plezier op reis waren.
Een dorp in Drente in 1825.
[klik voor vergroting]
Veel positiefs over hun landgenoten hadden beide jongemannen niet te melden. Bijna zonder uitzondering waren de Friezen stijfkoppig en aan de drank, de Groningers hoogmoedig, de Drentenaren niet bij de tijd en de mensen uit het zuiden onmiskenbaar achterlijk.

Over wat ze onderweg te zien kregen, waren beide Hollanders evenmin enthousiast: Enkhuizen, overal bedroevend en diep verval (...) Stavoren, thans een ellendig voorbeeld van vervallen grootheid (...) Geertruidenberg, eene ellendige in moerassen verzonken stad. Op www.jacobvanlennep.nl vind je uitgebreide informatie over hun inmiddels legendarische reis.

Op de afbeelding een dorp in Drente in 1825. Misschien hadden Van Lennep en Van Hogendorp liever een Grand Tour gemaakt, een reis door Zuid-Europa en het Midden-Oosten.

In de 19de eeuw werd een dergelijke reis gezien als kroon op de opvoeding van jonge mensen uit betere kringen. Zo’n reis verruimde de blik en droeg bij aan iemands culturele vorming. Populaire bestemmingen waren Florence, Rome en Napels.

Op de foto een aantal cultuurtoeristen die in 1873 hun kamp hebben opgeslagen bij de ruïnes van Pamyra (Syrië).

Een aantal cultuurtoeristen die in 1873 hun kamp hebben opgeslagen bij de ruÔnes van Pamyra (SyriŽ).
[klik voor vergroting]

milieuvriendelijk bouwen

1975 - Toenemend aantal experimenten met milieuvriendelijk bouwen, onder meer door toepassing van milieuvriendelijke materialen, gescheiden watercircuits, zonnepanelen en energiezuinige elementen als dubbel glas en isolatiemateriaal.

Relevante tijdvakken