Kenau Simonsdr. (Hassselaer)

Kenau Simonsdr. (Hasselaer), voorouder van Hanny Veraa, werd in 1526 geboren. Ze overleed, meevarend op het haar toebehorend vrachtschip, waarschijnlijk op zee tussen 23 en 25 oktober 1588.

 
Kenau Simonsdr Hasselaer, toegeschreven aan Adam Willaerts, Rijksmuseum Amsterdam. 

Hanny Veraa is een Verre Verwant van Kenau Simonsdr Hasselaer. Klik hier voor het filmpje (Windows Media Player).

Kenau was de dochter van Symon Gerritszoon en Guerte Coenendr Hasselaer. Kenau trouwde in 1544 met Nanning Gerbrantsz (Borst) die scheepsbouwer was. Ze woonden in de Spaernwouderstraet te Haarlem. Haar echtgenood overleed aldaar tussen 29 januari en 23 april 1562.

Hanny VeraaKenau is de geschiedenis in gegaan als verdedigster van de stad Haarlem tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Zij was een kind van een welgestelde familie in Haarlem. Haar vader Symon Gerritszoon Brouwer was burgemeester van de stad. Haar zwager was Hadrianus Junius, de lijfarts van Willem van Oranje. En Hanny Veraa is dus een Verre Verwant van haar.

In 1544 trouwde Kenau met de scheepsbouwer Nanning Gerbrantsz. Borst. Na zijn overlijden in 1562 zette zij zijn scheepstimmerbedrijf en houthandel voort. Zij was een echte zakenvrouw. Uit archieven blijkt dat zij met zekere regelmaat voor de rechter verscheen om financiële conflicten uit te vechten. Vaak won ze.

Tijdens het beleg van Haarlem (1572-1573) zou zij zelf hebben meegevochten tegen de Spanjaarden, dat blijkt ook uit sommige ooggetuigenverslagen van Duitse huursoldaten. Zo zou ze aan het hoofd hebben gestaan van 300 vrouwen die met kokend water, brandend stro en gesmolten pek vanaf de stadsmuren de vijand van zich afhielden. De vrouwen vochten actief mee met spies, geweer en degen omdat ze wisten hoe onbeschoft de Spanjaarden waren omgegaan met de vrouwen in andere veroverde steden.

Schrijver en dichter Pieter Cornelis Hooft (1581-1647) heeft dergelijke verhalen opgetekend na gesprekken met haar neef, Pieter Dirkszoon Hasselaer. Ook werd vlak na het beleg in ooggetuigenverslagen van Duitse huursoldaten gesproken van een opstandige, vechtende vrouw. Volgens sommige historici is echter niet met zekerheid vast te stellen dat ze daadwerkelijk meevocht

Capitain Kenau Na de val van Haarlem vertrok Kenau uit Haarlem. Zij woonde daarna ondermeer in Delft en Arnemuiden. In deze laatste stad werd zij benoemd tot waagmeester, een bijzondere post voor een vrouw. In 1579 keerde zij terug naar Haarlem om haar handel aldaar weer op te pakken. De zaken gingen echter minder goed dan vóór het beleg.

In juni 1588 voer Kenau op haar eigen schip uit naar Noorwegen om hout in te kopen. Zij keerde echter nooit terug. Haar dood is altijd een mysterie gebleven: werd zij overvallen en gedood door zeerovers of sloeg zij op de vlucht voor haar financiële problemen?


Meer info:

  • Kloek, E. 2001: Kenau. De heldhaftige zakenvrouw uit Haarlem (1526-1588). Hilversum: Uitgeverij Verloren
  • Website www.iisg.nl 

Els Kloek, Jan Douwe Kroeske en Hanny Veraa

Pieter van Foreest

1558 - Pieter van Foreerst (in het Latijn Petrus Forestus) wordt benoemd tot medicinae doctor van Delft. Op weg van Alkmaar naar Delft ziet hij bij de stadspoort van Delft zeven begrafenisstoeten met slachtoffers van de pest die dat jaar de stad teistert. Tijdens zijn 40-jarige praktijk in Delft publiceert Van Foreest 23 boeken waarin hij allerlei ziektegevallen beschrijft.

Relevante tijdvakken