Exotisme

Kunstenaars en vormgevers werden in de 19de eeuw niet alleen geïnspireerd door het verleden, maar ook door verre landen. Vanuit een soort romantisch verlangen keken ze terug in de tijd en naar wat ver weg was.
De Zevenlandenhuizen in de Roemer Visscherstraat te Amsterdam.
[klik voor vergroting]
In de architectuur is dit exotisme onder meer terug te vinden in Moorse bogen in hoefijzervorm, uivormige Russische koepels en Franse château-ornamenten.

Een voorbeeld van exotisme van minder ver weg zijn de Zevenlandenhuizen in de Roemer Visscherstraat te Amsterdam (foto).

Ze werden in 1894 ontworpen door Tjeerd Kuipers (1857-1942), in opdracht van de filantroop Van Eeghen. Elk huis verbeeldt de bijdrage van een land aan de geschiedenis van de bouwkunst.

Van links naar rechts zijn dat Engeland, Nederland, Rusland, Italië, Spanje, Frankrijk en Duitsland.

de eerste architect

Naar Italiaanse voorbeeld verschijnt ook in de Nederlanden een nieuw type bouwmeester, de architect. Voorbeeld: Jacob van Campen, die in ItaliŽ onder de indruk raakt van de bouwwerken van de 16de-eeuwse architect Palladio. De theoreticus Van Campen is voor de uitvoering van zijn ontwerpen afhankelijk van anderen, in tegenstelling tot de vroegere meestermetselaars. Op het schilderij een metselaarsloge. Grote bouwprojecten zoals kerken hadden een dergelijke bouwloods waar de metselaars steenhouwwerk deden, gereedschap bewaarden en aten (rechts). In de late Middeleeuwen kreeg het woord Ďlogeí nog een andere betekenis: een organisatie die toezicht hield en adviezen gaf voor bouwwerken in de buurt. Aan het hoofd stond een ervaren meester-metselaar die rondreisde om projecten te begeleiden.

Relevante tijdvakken